Vakantie staat synoniem voor ontspanning, maar voor veel Belgen begint de reis met een minder aangenaam gevoel: zware benen, gezwollen enkels of zelfs pijnlijke krampen. Na een lange vlucht, treinrit of autorit schrijven we die ongemakken vaak toe aan de warmte of het vele stilzitten. Toch kunnen ze ook wijzen op iets anders: chronische veneuze insufficiëntie (CVI), beter bekend als de ziekte van zware benen.

En dat is minder zeldzaam dan je misschien denkt. Uit Belgisch onderzoek bij meer dan 6.000 personen blijkt dat meer dan 7 op de 10 Belgen klinische tekenen van CVI vertonen. Opvallend: minder dan de helft krijgt ook effectief de diagnose. Daardoor zoeken veel mensen pas hulp wanneer de aandoening al verder gevorderd is.

Niet alleen een cosmetisch probleem

Veel mensen associëren veneuze problemen uitsluitend met zichtbare spataders. Maar CVI uit zich vaak veel subtieler. Denk aan een zwaar gevoel in de benen aan het einde van de dag, een zeurende pijn, gezwollen voeten of nachtelijke krampen. Vooral vrouwen, mensen met overgewicht, ouderen en mensen met een beroep waarbij ze langdurig staan of zitten, lopen een verhoogd risico.

“Het is een misvatting om chronische veneuze insufficiëntie als een eenvoudig cosmetisch probleem te beschouwen”, waarschuwt fleboloog prof. dr. Sarah Thomis. “Het is een chronische aandoening met een progressief verloop als ze niet behandeld wordt. Het verdient aandacht zodra de eerste tekenen zich voordoen.”

Hoewel ernstige complicaties zoals flebitis of een longembolie gelukkig zeldzaam zijn, benadrukt ze dat vroege signalen niet mogen worden genegeerd.

Waarom reizen de klachten kunnen verergeren

Een lange vlucht naar je vakantiebestemming, uren in de auto richting Zuid-Frankrijk of een treinrit door Europa: het klinkt idyllisch, maar je benen denken daar soms anders over.

Langdurig stilzitten vertraagt de bloedcirculatie. In een vliegtuig komen daar nog schommelingen in druk en temperatuur bij, wat klachten zoals zwelling, pijn en een zwaar gevoel kan versterken. Ook warme zomerdagen kunnen ervoor zorgen dat je bloedvaten uitzetten, waardoor de symptomen meer opvallen.

Met deze tips reis je comfortabeler

Heb je regelmatig last van zware of pijnlijke benen? Dan is het slim om vóór een lange reis advies te vragen aan je arts. In sommige gevallen kan een preventieve behandeling of het dragen van compressiekousen aangewezen zijn, zeker bij langeafstandsvluchten.

Daarnaast kunnen enkele eenvoudige gewoontes een groot verschil maken:

• Kies voor losse, comfortabele kleding en vermijd knellende broeken of sokken.
• Sta regelmatig recht en wandel indien mogelijk even rond.
• Maak af en toe buig- en strekbewegingen met je enkels om de bloedsomloop te stimuleren.
• Kruis je benen niet langdurig.
• Drink voldoende water, zeker tijdens een vlucht, om uitdroging te voorkomen.
• Beperk het gebruik van slaapmiddelen, omdat die ervoor zorgen dat je minder beweegt.
• Masseer je benen van onder naar boven om de veneuze circulatie te activeren.

Deze tips gelden trouwens niet alleen in het vliegtuig, maar ook tijdens lange autoritten of treinreizen.

Luister naar je lichaam

We zijn geneigd om zware benen af te doen als ‘iets dat erbij hoort’, zeker tijdens warme dagen of na een drukke werkdag. Toch verdient je lichaam het om gehoord te worden.

Wie twijfelt, kan via Legsfirst.be een gratis online test invullen om het persoonlijke risico in te schatten en na te gaan of een bezoek aan de arts aangewezen is.

“Er bestaan eenvoudige oplossingen om de progressie van de ziekte te vertragen”, besluit prof. dr. Thomis. “Maar dan moeten mensen wel op tijd aan de alarmbel trekken.”

Dus voor je deze zomer je koffers inpakt: denk niet alleen aan zonnecrème en je paspoort, maar geef ook je benen de aandacht die ze verdienen.